Chào mừng quý vị đến với website của Tài nguyên Phòng GD&ĐT Thạnh Phú

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Gốc > Bài viết >

ĐỔI MỚI QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN

ĐỔI MỚI QUẢN LÍ  HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN

       

      Dạy - học là loại hình lao động sáng tạo thường xuyên đổi mới, đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức sâu rộng, luôn luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm. Đổi mới phương pháp dạy - học là vấn đề bức xúc hiện nay, trước yêu cầu của đổi mới giáo dục phổ thông và thay sách giáo khoa. Đặc biệt,trong giai đoạn hiện nay, ngành giáo dục và đào tạo đã và đang thực hiện cuộc vận đông "Hai không" của Bộ GD&ĐT              

     Muốn thực hiện tốt 4 nội dung của cuộc vận động trên thì chúng ta phải chú trọng đến việc "Dạy thực chất, học thực chất và thi thực chất", đây là công việc rất khó khăn đòi hỏi phải đưa lên hàng đầu trong chiến lược giáo dục của mình . Do đó, đổi mới việc quản lí hoạt động giảng dạy theo định hướng đổi mới PPDH ở trường THCS nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên là việc đáng được lưu tâm hơn bao giờ hết.   

 1. Tổ chức - quản lí đổi mới hoạt động giảng dạy của giáo viên

     + Nâng cao nhận thức của CBGV về đổi mới PP: Cụ thể hoá các nội dung văn bản cấp trên bằng cách tổ chức mọi thành viên trong nhà trường được nghe, thảo luận, nội dung các văn bản pháp quy liên quan tới nhiệm vụ người GV, như: Điều lệ trường phổ thông; Mục tiêu nhiệm vụ năm học; các văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình môn học, kiểm tra, đánh giá, xếp loại các mặt giáo dục; công tác khen thưởng, kỷ luật...

       Căn cứ vào điều kiện thực tế, các tổ chức trong nhà trường (BGH, Chi bộ, BCH công đoàn, Đoàn thanh niên, Tổ CM...) bàn bạc, cụ thể hoá mục tiêu, nhiệm vụ ngành, thành chương trình hành động, thông qua Hội nghị công chức đầu năm học. Đó là: mục tiêu phấn đấu của đơn vị, quy định quy chế làm việc của trường, tổ CM và các bộ phận. Tiến hành ký cam kết giữa GV, cán bộ nhân viên, HS ...

     Chỉ đạo xây dựng, thực hiện nền nếp kỷ cương trong nhà trường: Theo dõi việc thực hiện nội dung, chương trình môn học Bộ GD&ĐT ban hành; dạy đúng, dạy đủ theo phân phối chương trình môn học, đúng tiến độ và kế hoạch đặt ra.

     Xây dựng và thực hiện thời khoá biểu một cách khoa học: Đảm bảo cân đối bộ môn các buổi học trong tuần, có giờ liên thông cho Văn, Toán, bố trí bộ môn hợp lý theo tiết, ưu tiên sắp xếp hợp lý cho các GV ở xa, sức khoẻ yếu, phụ nữ có con nhỏ...

     + Theo dõi việc sử dụng và hoàn thiện các loại hồ sơ, sổ sách liên quan hoạt động chuyên môn bao gồm các loại do ngành GD và nhà trường quy định : Sổ gọi tên ghi điểm, học bạ, sổ điểm bộ môn, sổ chủ nhiệm, giáo án, sổ đầu bài, sổ báo giảng, sổ ghi ghép hội họp, sổ sử dụng đồ dùng dạy học, trong đó cần quan tâm đặc biệt tới giáo án của từng GV.

     + Tổ chức sinh hoạt các tổ, nhóm bộ môn: tránh sinh hoạt hình thức, nặng về thủ tục hành chính. Cần tập trung làm tốt các vấn đề: PP truyền đạt các bài khó; tiến hành các tiết dạy mẫu, trao đổi rút kinh nghiệm...; PP chủ nhiệm, giáo dục HS cá biệt; thao tác các tiết thực hành, phát huy hiệu quá sử dụng TBDH...  

     + Xây dựng mối quan hệ tập thể sư phạm đoàn kết, thân ái: Mỗi GV thường xuyên có ý thức xây dựng tập thể. Tích cực phấn đấu và rèn luyện, gạt bỏ tính ích kỷ cá nhân để xây dựng tập thể đoàn kết thân ái. Tất nhiên, không vì thế mà thủ tiêu đấu tranh phê bình. Mỗi thành viên cần khách quan trong các buổi sinh hoạt tổ bộ môn, thẳng thắn góp ý chân tình, chỉ ra những vấn đề sai sót cho đồng nghiệp sữa chữa.

     Mỗi giáo GV phải nhận thức được PPDH, lấy trò làm trung tâm là sự chuyển hướng từ PPDH giáo điều, thụ động sang PPDH hợp tác, tích cực giữa người dạy và người học.

Vậy, PPDH mới là PPDH nhằm đạt được mục tiêu dạy học của yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông. PP đó là: thầy là người giữ vai trò chủ đạo, tổ chức, điều khiển và trọng tài - trò chủ động, tích cực chiếm lĩnh tri thức, vận dụng tri thức một cách sáng tạo trong quá trình dạy học.

     Đổi mới phương pháp dạy học có ý nghĩa quan trọng tới: "Phát triển năng lực tư duy của học sinh bằng cách tổ chức cho mọi học sinh động não trong việc tham gia vào quá trình học tập. Cách tổ chức là cho các em trao đổi, tranh luận với nhau trong khi học" [Tài liệu 1 trang 42].

     + Nâng cao chất lượng giờ dạy theo hướng đổi mới:

      Cần coi việc đổi mới PPDH là nhiệm vụ xuyên suốt năm học. Đổi mới PPDH là một biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học. Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII chỉ rõ: "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học".

     Tổ chức thực hiện giờ lên lớp theo hướng đổi mới không chỉ đơn thuần là cung cấp tri thức cho HS mà phải hướng dẫn HS hoạt động. HS được đặt vào những tình huống của đời sống thực tế để trực tiếp quan sát, thảo luận, làm thí nghiệm, giải quyết vấn đề và rèn luyện các kỹ năng theo cách của mình. Quản lý giờ lên lớp hiện nay yêu cầu GV phải chuyển từ việc dạy kiến thức sang việc dạy phương pháp học tập của HS, làm cho GV nhận thức được đầy đủ ý nghĩa và hành động theo phương châm: "Người thầy giáo tồi truyền đạt chân lý, người thầy giáo giỏi dạy cách tìm ra chân lý". Thầy giáo phải là người chủ đạo tổ chức giờ học, hướng dẫn, gợi mở, đưa HS vào các tình huống có vấn đề, tổ chức cho HS thực hành, thảo luận, nhập vai, tự nghiên cứu để giải quyết vấn đề; GV chú trọng rèn luyện cho HS phát triển tự học ngay trong giờ học ở lớp.

     2. Tổ chức, quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học

     + Tổ chức, quản lý công tác đổi mới PPDH trước hết phải quản lý việc đổi mới cách soạn giáo án. Một giáo án tốt theo tinh thần đổi mới là giáo án hướng tới HS, lấy HS làm trung tâm. HS với vai trò chủ động phải được làm việc nhiều hơn, được suy nghĩ nhiều hơn. GV với vai trò chủ đạo phải là người tổ chức hướng dẫn, điều khiển các hoạt động, là người cung cấp thông tin, là trọng tài trong các buổi thảo luận... để hướng tới mục tiêu bài học. Kết cấu giáo án phải đảm bảo tính hợp lý, phù hợp với lôgic môn học, tiết học và lôgic nhận thức của HS.

     + Quản lý việc đổi mới phương pháp truyền thụ kiến thức, kết hợp thành công giữa cách dạy mới với cách học mới: Đổi mới PPDH không phải là từ bỏ hoàn toàn cách cũ mà chính là đưa vào nhà trường các PPDH theo hướng chủ động hoá hoạt động học tập của HS trên cơ sở phát huy mặt tích cực của các PPDH truyền thống, trân trọng và phát triển tối đa khả năng chủ động, sáng tạo, tương tác của GV và HS trong quá trình dạy học, nhất là phải dạy cho HS biết cách học, cách tự học, cách tổ chức làm việc và cách cùng làm việc với nhau. Chúng ta có thể định hướng cho GV vận dụng đổi mới một số PPDH như: " Cải tiến các PPDH truyền thống, kết hợp đa dạng các PPDH, vận dụng dạy học giải quyết vấn đề, vận dụng dạy học theo tình huống, vận dụng dạy học định hướng hành động, tăng cường sử dụng phương tiện dạy họcvà công nghệ thông tin trong dạy học, sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo, tăng cường các PPDH đặc thù bộ môn, bồi dưỡng PP học tập của HS" [Tài liệu 3 trang 2]. Đổi mới PPDH phải được thực hiện đồng bộ với đổi mới các HTTCDH, gắn liền với việc đổi mới cách kiểm tra, đánh giá GV và HS và phải có phương tiện dạy học thích hợp.

     + Tổ chức, chỉ đạo các hoạt động CM theo hướng đổi mới: cho GV tiếp cận với PPDH mới qua tài liệu, tham quan, học tập kinh nghiệm. Tổ chức các chuyên đề hội thảo về đổi mới PPDH theo quy trình: nghiên cứu trao đổi về PPDH mới theo từng bộ môn; xây dựng cách soạn giáo án theo định hướng đổi mới; tổ chức các tiết dạy thể nghiệm chuyên đề đổi mới PPDH; tổ chức rút kinh nghiệm, đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn để rút ra cách dạy phù hợp; triển khai trên diện rộng.

     + Tổ chức thực hiện đổi mới PPDH cần chú ý:

     - Phải đổi mới mục tiêu bài dạy dẫn tới việc đổi mới thiết kế bài lên lớp cũng như giờ lên lớp.

     - Nhận diện đầy đủ các phương thức học tập đa dạng của HS để tổ chức những hình thức dạy học phù hợp.

     - Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá HS cho phù hợp với phương pháp dạy học mới.

     - Đổi mới phương tiện dạy học:  khuyến khích GV sử dụng phiếu tài liệu, phiếu học tập, phiếu thực hành... giúp tích cực hóa HS, làm cho giờ dạy tăng thêm tính hấp dẫn; động viên, tạo điều kiện khuyến khích GV làm và sử dụng các TBDH tự làm; tăng cường dạy học đa phương tiện; vận dụng công nghệ thông tin vào phục vụ HĐDH. Xây dựng đủ các phòng học bộ môn và các phòng chức năng với các trang thiết bị hiện đại nhằm chuẩn hoá, hiện đại hoá HĐDH.

     - Tổ chức kiểm tra, tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm việc đổi mới PPDH một cách thường xuyên, định kỳ. Phải kịp thời biểu dương, khen thưởng xứng đáng các GV tích cực đổi mới PPDH. Đưa việc thực hiện đổi mới PPDH vào tiêu chuẩn thi đua để việc đổi mới phương pháp không dừng lại ở mức độ phong trào mà phải trở thành nền nếp trong HĐDH của nhà trường.

     3. Tổ chức- quản lí có hiệu quả hoạt động bồi dưỡng giáo viên

     a. Bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ:  

Nghị quyết TW2 khoá VIII khẳng định: "Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh".

Chỉ thị số 40-CT/TƯ của Ban Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và QLGD nêu rõ: "Trước những yêu cầu mới của sự phát triển giáo dục trong thời kỳ CNH, HĐH, đội ngũ GV và CBQL giáo dục có những hạn chế, bất cập.... Chất lượng CM, nghiệp vụ của đội ngũ nhà giáo có mặt chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển kinhtế- xãhội". Để thực hiện tốt Chỉ thị 40 CT-TW chúng tôi thấy cần có những giải pháp:

     Trước hết giáo dục chính trị cho CBGV về quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng trong phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, về quan điểm phát triển GD&ĐT.

     Điều tra thực trạng đội ngũ GV, từ đó tuỳ theo năng lực, sở trường, BGH bố trí công tác phù hợp cho từng GV như: Phân công giảng dạy đúng chuyên môn đào tạo, dạy chương trình SGK mới, bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém, phụ trách lao động hướng nghiệp, văn nghệ, thể dục thể thao...

      Tổ chức hội giảng, thường xuyên rút kinh nghiệm và giúp đỡ về chuyên môn nghiệp vụ. Tổ chức tốt phong trào đăng ký phấn đấu trở thành GV giỏi các cấp, xây dựng màng lưới GV giỏi làm nòng cốt cho tổ - nhóm. Quan tâm giúp đỡ một số GV mới ra trường, GV yếu kém về chuyên môn nghiệp vụ thông qua hình thức kèm cặp giúp đỡ, tăng cường trao đổi, sinh hoạt chuyên môn, dự giờ thăm lớp và giao nhiệm vụ

      BGH cần phát hiện, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ kế cận, tạo điều kiện để GV tiếp tục học tập, nâng cao trình độ tay nghề, tiếp cận các phương tiện dạy học hiện đại, như: tham gia các lớp học ngoại ngữ, tin học, tạo điều kiện về thời gian và vật chất để giáo GV có thể tiếp tục học lên.

     Tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng chuyên môn: quán triệt mục tiêu, nội dung, phương pháp, chương trình; bồi dưỡng đổi mới PPDH, kỹ năng thao tác thực hành, khả năng tìm kiếm, sáng tạo các dụng cụ thí nghiệm phục vụ bài dạy. Tạo điều kiện cho GV tham gia các lớp học nâng cao trình độ, thời gian ngắn hạn, dài hạn.

     b. Nâng cao chất lượng tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên:

          Hoạt động tự học rất có ý nghĩa đối với người GV, những phẩm chất và năng lực của người GV ở mức nào tuỳ thuộc phần lớn vào khả năng tự học của họ. "Tự học" đồng nghĩa với "tự bồi dưỡng" - Đây là một cách gọi thường thấy trong quá trình dạy học.

      - Tổ chức các kinh nghiệm tự học cho giáo viên: Hướng dẫn GV tự xây dựng kế hoạch học tập, bồi dưỡng, thực chất là cung cấp cho họ những tri thức và kinh nghiệm về PP lựa chọn, định hướng vấn đề cho quá trình tự học của bản thân. Tổ chức học tập thảo luận theo nhóm và các hoạt động báo cáo kết quả học tập cho GV. Xây dựng nề nếp GV tự kiểm tra, tự đánh giá và điều chỉnh.

     - Xây dựng động cơ và động lực tự học: Để thúc đẩy người GV nỗ lực vươn tới hoạt động tự học tự bồi dưỡng, HT cần có những tác động đa dạng và phong phú, khơi dậy những tình cảm và ý thức trách nhiệm nghề nghiệp, danh dự cá nhân, danh dự tập thể: tạo lập, giữ gìn, phát huy nét đẹp truyền thống của nhà trường; đánh giá thưởng phạt công bằng, chính xác, kịp thời. Cần coi trọng việc xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, dân chủ trong quản lí giữa HT và GV, giữa GV với GV. Ngoài ra, không nên xem nhẹ những khuyến khích vật chất nhằm động viên kịp thời những nỗ lực tự học, tự bồi dưỡng của cá nhân và tập thể nhóm.

     - Xây dựng những điều kiện để nâng cao chất lượng tự học: Trước hết cần tập trung bồi dưỡng đội ngũ GV làm nòng cốt. Tăng cường CSVC phục vụ tự học: tài liệu in ấn, tủ sách tham khảo, băng hình và các phương tiện dạy học khác như: thiết kế và sử dụng giáo án điên tử, máy chiếu đa năng, máy chiếu hắt, đài casette, ti vi, máy vi tính, thông tin qua mạng.... Mặt khác cần nâng cao vai trò, trách nhiệm và tính gương mẫu của HT và đội ngũ CBQL.

     c. Tổ chức viết SKKN và thi làm đồ dùng dạy học

          Trước hết cần làm cho mọi thành viên trong nhà trường nhận thức đúng vai trò, trách nhiệm của mình trong việc tìm kiếm các SKKN nâng cao chất lượng dạy và học. Lãnh đạo nhà trường cần có kế hoạch, có biện pháp để đẩy mạnh phong trào thi đua viết SKKN. Thành lập hội đồng khoa học của nhà trường với các thành viên có khả năng đánh giá khách quan giá trị các SKKN, thường xuyên đôn đốc, giám sát, kiểm tra theo dõi tiến độ viết SKKN của các GV; có chế độ động viên khen thưởng những SKKN có giá trị cao.

          Hàng năm, cần tổ chức từ 1 đến 2 lần thi đồ dùng dạy học do GV tự sáng chế. Thành lập hội đồng chấm, xếp loại và có hình thức khen thường động viên. Những đồ dùng đảm bảo các tiêu chuẩn về khoa học, thẩm mỹ nên lưu giữ ở phòng thiết bị để sử dụng lâu dài. Biện pháp này có tác dụng rất lớn trong việc khơi dậy khả năng tìm tòi sáng tạo và lòng say mê nghề nghiệp của mỗi GV.

     d. Tổ chức - quản lí cải tiến hoạt động  học tập của học sinh

"Học sinh là chủ thể của nhà trường; là đối tượng của quá trình dạy  học, giáo dục; là chủ thể của quá trình nhận thức. Do vậy, quản lý hoạt động học tập của học sinh là khâu quan trọng góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý quá trình dạy học của hiệu trưởng"

     Để quản lý tốt hoạt động học tập của HS, HT cần chỉ đạo các nội dung sau đây:

     - Xây dựng nề nếp học tập của HS: Giáo dục để hình thành động cơ học tập đúng đắn, chăm chỉ, có tinh thần vượt khó trong học tập, trung thực trong kiểm tra, thi cử. Giáo dục HS qua các buổi chào cờ đầu tuần, sinh hoạt tập thể, thông qua hoạt động giảng dạy trên lớp hình thành cho HS phương pháp tiếp thu, lĩnh hội kiến thức, tích cực, chủ động sáng tao, theo định hướng đổi mới .

     - Xây dựng các tổ tự quản của các lớp để theo dõi tình hình học tập bộ môn. Thông qua tần số và nội dung phát biểu xây dựng bài, điểm kiểm tra 15 phút, 1 tiết, kịp thời khen ngợi động viên hoặc uốn nắn HS.

     - Chú trọng chỉ đạo việc phụ đạo HS yếu kém và bồi dưỡng HS giỏi. Như đã nói ở trên, khi duyệt kế hoạch cá nhân yêu cầu GV phân loại HS: giỏi, khá, trung bình, yếu, kém. Người CBQL phải biết chỉ đạo GV giảm tỷ lệ yếu kém và tăng tỷ lệ khá, giỏi.

     - Xây dựng nội dung bồi dưỡng, phụ đạo hợp đối tượng. Đối với HS giỏi, GV phải xây dựng các chương trình nâng cao, sâu rộng. Đối với HS kém cần tái hiện kiến thức cũ, nội dung "lấp lỗ hổng" kiến thức, kỹ năng thực hành, luyện tập theo nhóm.

Trong giờ dạy, GV phải chú ý đến các đối tượng HS, lựa chọn cách kiểm tra, phát vấn, dẫn dắt HS lĩnh hội kiến thức bài học trọn vẹn. Phối hợp tốt  các lực lượng giáo dục: GV bộ môn, GVCN, Đoàn thanh niên, gia đình để phát huy sức mạnh tổng hợp nâng cao chất lượng học tập.

     - Quản lý chặt chẽ hoạt động học tập ở nhà. HS chỉ có 1/6 thời gian học tập ở trường, thời gian còn lại chịu sự quản lý của gia đình và xã hội. Việc học ở nhà nghiêm túc có tác dụng mạnh trong việc nâng cao chất lượng của HS.

          Tóm lại, có nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý phương pháp giảng dạy theo định hướng đổi mới PPDH với những cách tiếp cận khác nhau. Trên đây chỉ là một số định hướng chung. Việc nâng cao hiệu quả quản lý phương pháp giảng dạy theo định hướng đổi mới PPDH đòi hỏi những điều kiện thích hợp về phương tiện , cơ sở vật chất và tổ chức dạy học; điều kiện về tổ chức, đổi mới toàn diện công tác quản lý, nâng cao hiệu quả chức năng kiểm tra, đánh giá, trong đó cần chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo , linh hoạt các giải pháp quản lý nhằm mang lại hiệu quả cao./.

 


Nhắn tin cho tác giả
Nguyễn Duy Hạnh @ 15:46 23/08/2012
Số lượt xem: 338
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến